В КазНИИ Каспийского моря обсудили реализацию проектов ПРООН в Каспийском регионе
24.08.2026
2026 жылғы 24 тамызда Ақтауда «Каспий теңізінің Қазақ ғылыми-зерттеу институты» КЕАҚ алаңында БҰҰДБ-ның Қазақстандағы өкілдігі ұйымдастырған Каспий өңіріндегі БҰҰ Даму Бағдарламасының (БҰҰДБ) бастамалары бойынша дайындық консультациялық кездесу өтті.
Кездесуге Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің, Маңғыстау облысы әкімдігі мен мәслихатының, Мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелерінің, ғылыми және білім беру ұйымдарының, сондай-ақ экологиялық үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты.
Кездесу аясында Каспий теңізі ҚазҒЗИ Басқарма төрағасы Серік Ахметов Институттың ағымдағы және жоспарланған қызметін, сондай-ақ Каспий теңізін зерттеудің басым бағыттарын ұсынды.
Қатысушыларға биоәртүрлілікті сақтау және экожүйелерді орнықты басқару, Каспий теңізінің өзгерістеріне мониторинг жүргізу, орнықты аумақтық жоспарлау, қалдықтарды басқару және айналмалы экономиканы дамыту, жасыл инвестицияларды тарту және азаматтық қоғамды қолдау мәселелерін қамтитын Каспий өңіріндегі БҰҰДБ бастамаларының портфелі ұсынылды.
Жаһандық экологиялық қорды қаржыландыру кезінде іске асырылатын «Каспий теңізінің қазақстандық бөлігі мен іргелес аумақтардың теңіз және жағалау ресурстарын интеграцияланған басқару» жобасы талқылаудың негізгі бағыттарының бірі болды. Жоба 2026-2031 жылдарға арналған және Атырау және Маңғыстау облыстарын қамтиды.
Жоба Теңіз және жер үсті кеңістігін жоспарлауды дамытуды, қорғалатын табиғи аумақтар жүйесін жетілдіруді, Каспий итбалығын және оның негізгі мекендеу орындарын сақтауды, жер және су ресурстарын тұрақты басқаруды, тозған аумақтарды қалпына келтіруді және табиғатқа бағдарланған қаржы тетіктерін дамытуды қоса алғанда, Каспийдің биоәртүрлілігі мен экожүйелерін сақтауға кешенді тәсілді көздейді.
Сондай-ақ, БҰҰДБ-ның дөңгелек экономиканы ілгерілету және қалдықтарды басқару, сондай-ақ Каспий теңізіндегі теңіз қоқысы мен теңіз пластикасы мәселесін шешу жөніндегі жобалары қаралды.
Дөңгелек экономика саласындағы жоба аналитикалық базаны және жасыл қаржыландыру тетіктерін дамытуды, инновациялық бизнес-модельдерді қолдауды, қалдықтар туралы деректерді мониторингілеу және пайдалану жүйелерін жетілдіруді, сондай-ақ жергілікті қоғамдастықтардың, әйелдер мен жастардың қатысуымен бастамаларды іске асыруды көздейді.
Теңіз қалдықтары мен пластмасса жобасы пластикалық қалдықтардың теңіз ортасына түсуіне жол бермеуге, қалдықтарды жинау, сұрыптау және қайта өңдеу инфрақұрылымын жетілдіруге, мониторинг және деректер алмасу жүйесін дамытуға, жеке секторды тартуға және жергілікті экологиялық бастамаларды қолдауға бағытталған.
Консультациялық сессия барысында тараптар ғылыми ұйымдардың жобаларды іске асыруға қатысу мүмкіндіктерін, экологиялық және зерттеу деректерімен алмасу, Каспий теңізінің мониторингі жүйесін дамыту, сараптамалық-талдау жұмыстарын жүргізу және теңіз және жағалау экожүйелерін басқарудың заманауи тәсілдерін енгізу мәселелерін талқылады.
Каспий теңізінің ҚазҒЗИ үшін БҰҰДБ бастамаларына қатысу ғылыми және сараптамалық әлеуетті одан әрі нығайтуға, халықаралық ынтымақтастықты дамытуға, деректерді мониторингілеу және талдау әдістерін жетілдіруге, сондай-ақ Каспий теңізін сақтау саласында шешімдер қабылдау кезінде ғылыми зерттеулер нәтижелерін практикалық қолдануға мүмкіндік береді.
Кездесу қорытындысы бойынша Тараптар Каспий теңізінің бірегей экожүйесін сақтауға және Каспий маңы өңірін орнықты дамытуға бағытталған іске асырылып жатқан және перспективалы Халықаралық жобалар шеңберінде одан әрі өзара іс-қимыл жасауды күшейтуге және үйлестіруге мүдделілік білдірді.
